Laat je horen over arbeidsvoorwaarden 

Door krapte op de arbeidsmarkt moeten werkgevers alles uit de kast halen om nieuwe medewerkers aan te trekken. Aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden kunnen daarbij helpen. Als OR heb je hier een stem in. Zorg dat je die goed gebruikt.  

Hoe zijn bij jouw organisatie de arbeidsvoorwaarden geregeld en welke partijen zijn daarbij betrokken? In Nederland vindt overleg over arbeidsvoorwaarden ook vaak decentraal plaats. Dit wordt modernisering van de arbeidsvoorwaarden genoemd. Modernisering betekent ook dat er, binnen de hoofdafspraak in een cao, meer variatie in de arbeidsvoorwaarden komt in het belang van de werknemer.  Ook voor de werkgever is dit van belang. Door decentralisatie is meer maatwerk mogelijk. Daarmee komt het onderwerp arbeidsvoorwaarden uitgebreider op het bordje van de OR terecht.  

Welke rechten heeft de OR? 

De OR heeft op grond van artikel 28 uit de WOR al een taak om de naleving van de cao in de gaten te houden. De ondernemingsraad heeft daarnaast het instemmingsrecht (artikel 27 WOR) als de secundaire arbeidsvoorwaarden worden gewijzigd. Het gaat dan bijvoorbeeld over de werktijden, het beloningssysteem of de opleidingsregeling. De hoogte van beloning, de arbeidsduur of de vergoedingen vallen hierbuiten. Daar heeft de OR meestal niets over te zeggen. Die zijn in de cao en in de individuele arbeidsovereenkomst geregeld. 

Toch kan de OR een rol spelen. Individuele werknemers durven zich meestal niet rechtstreeks tegen hun werkgever te verzetten als bijvoorbeeld een vergoeding vervalt. De OR kan in zo’n geval hun belang behartigen door het onderwerp op de agenda van de Overlegvergadering te zetten. Het moet duidelijk zijn dat de OR geen individuele klachten bespreekt. Goed contact met de achterban is dus noodzakelijk om te weten wat er leeft onder de werknemers. Aan de andere kant gebeurt het ook wel dat de bestuurder de OR uitnodigt voor overleg over arbeidsvoorwaarden om zo voldoende draagvlak te creëren. 

Mogelijkheden voor de OR 

De cao biedt steeds vaker mogelijkheden voor de OR om toch afspraken te maken over arbeidsvoorwaarden. Het werkterrein van de OR wordt daardoor verbreed. De OR kan  meedenken over voorstellen om afspraken in de cao daadwerkelijk mee in- of aan te vullen. Ook kan de OR zelf voorstellen naar voren brengen. Daarna moet je over deze voorstellen gaan onderhandelen met de bestuurder. De Overlegvergadering wordt daardoor een echte onderhandelingsbijeenkomst. Als OR moet je dan weten wat wel en niet kan. Die informatie kun je krijgen via de vakbond. Ook kun je als OR een adviseur  raadplegen als je gaat onderhandelen over arbeidsvoorwaarden. 

Tips OR en arbeidsvoorwaarden 

• Bespreek welke rol je wil vervullen bij de arbeidsvoorwaarden. 

• Kijk in de cao welke mogelijkheden je als OR hebt om aan de slag te gaan met arbeidsvoorwaarden. 

• Arbeidsvoorwaarden is een ingewikkeld thema. Richt daarom een speciale commissie op. 

• Stem af met de achterban als de OR de arbeidsvoorwaarden met de bestuurder bespreekt. 

• Kijk kritisch of aanpassingen van de arbeidsvoorwaarden goed worden gecommuniceerd. 

• Voorkom dat je als OR een individuele belangenbehartiger wordt. Je bent er vooral voor de belangen van de werknemers als collectief. En niet voor de wensen en eisen van de individuele medewerker. Die kan zelf naar de afdeling Personeelszaken of de vakbond gaan. 

Ook volop gebruikmaken van je rechten als het gaat om arbeidsvoorwaarden? Zorg dat je weet waar je invloed hebt en volg de Cursus Arbeidsvoorwaarden en OR