Checklist adviesrecht OR

Het adviesrecht is een cruciale bevoegdheid van de ondernemingsraad (OR), waarmee de OR invloed kan uitoefenen op belangrijke beslissingen binnen de organisatie. Dit recht stelt de OR in staat om de bestuurder te adviseren over diverse onderwerpen, zoals organisatieveranderingen, investeringen en bedrijfsverhuizingen. Het effectief benutten van dit recht versterkt de positie van de OR en draagt bij aan een evenwichtige besluitvorming. OR Academy heeft voor u 14 aandachtspunten hoe u kunt omgaan met het adviesrecht.

Belangrijke aandachtspunten voor het uitoefenen van het adviesrecht

1.  Reikwijdte van het adviesrecht: Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR), met name artikel 25 en artikel 30, heeft de OR adviesrecht over voorgenomen besluiten die significante gevolgen kunnen hebben voor de organisatie of het personeel. Dit omvat niet alleen definitieve besluiten, maar ook intentieverklaringen, pilotprojecten en principebesluiten die onomkeerbare impact kunnen hebben op medewerkers.
2. Schriftelijke adviesaanvraag: De WOR vereist dat de bestuurder de adviesaanvraag schriftelijk bij de OR indient. Dit waarborgt duidelijkheid en traceerbaarheid in het besluitvormingsproces (artikel 25).
3. Beoordeling van de belangrijkheid: Het is essentieel om te bepalen of een voorgenomen besluit als ‘belangrijk’ kan worden beschouwd. Besluiten met aanzienlijke bedrijfs-organisatorische of financieel-economische implicaties, evenals die met substantiële gevolgen voor het personeel, vallen doorgaans onder het adviesrecht.
4. Redelijke reactietermijn: In overleg met de bestuurder dient een passende termijn te worden vastgesteld voor de OR om te reageren op de adviesaanvraag. Deze termijn is afhankelijk van de complexiteit van het onderwerp en de beschikbaarheid van benodigde informatie. Indien de OR onvoldoende tijd krijgt, kan een negatief advies gerechtvaardigd zijn.
5. Maatregelen ter mitigatie van negatieve gevolgen: Het is van belang te evalueren welke stappen de bestuurder voorstelt om eventuele nadelige effecten voor het personeel te beperken, zoals opleidingsmogelijkheden of de inzet van een outplacementbureau.
6. Inschakeling van externe deskundigen: Conform artikel 16 en 22 van de WOR heeft de OR het recht om externe expertise in te schakelen om de adviesaanvraag grondig te kunnen beoordelen.
7. Strategiebepaling van de OR: Het is raadzaam dat de OR tijdig een duidelijke strategie formuleert voor de behandeling van de adviesaanvraag, om zo effectief en doelgericht te werk te gaan.
8. Aanvullende informatieverzoeken: Indien er onduidelijkheden of ontbrekende informatie zijn, dient de OR schriftelijk om opheldering te vragen. Het is daarbij belangrijk een deadline te stellen voor het ontvangen van deze informatie, zodat deze tijdig beschikbaar is voor de overlegvergadering.
9. Formuleren van wijzigingsvoorstellen: Tijdens interne vergaderingen kan de OR een lijst opstellen met punten die zij in het voorgenomen besluit willen aanpassen. Deze lijst dient als basis voor het overleg met de bestuurder.
10. Overleg met de bestuurder: In de overlegvergadering bespreekt de OR het voorgenomen besluit met de bestuurder en streeft ernaar om de voorgestelde wijzigingen om te zetten in concrete toezeggingen, die vervolgens worden vastgelegd in het vergaderverslag.
11. Vaststellen van het OR-standpunt: Na intern overleg bepaalt de OR haar definitieve standpunt en stelt zij het uit te brengen advies vast. Het is mogelijk om af te zien van het adviesrecht, maar dit geeft de bestuurder de vrijheid om zonder OR-advies te besluiten, wat het beroepsrecht van de OR beperkt.
12. Schriftelijke vastlegging van het advies: Hoewel niet verplicht, is het aan te raden het advies schriftelijk en beknopt vast te leggen, bij voorkeur in een puntsgewijze opzet voor helderheid.
13. Voorwaardelijk advies: In de praktijk wordt vaak gewerkt met een ‘positief advies, mits…’ of ‘negatief advies, tenzij…’. Het is effectiever om vooraf de voorwaarden met de bestuurder te bespreken en daarna een definitief advies uit te brengen.

14. Evaluatie van het definitieve besluit: Na ontvangst van het definitieve besluit van de bestuurder beoordeelt de OR in hoeverre dit overeenkomt met het uitgebrachte advies en besluit zij of er aanleiding is voor verdere actie, zoals het verzoeken om opschorting of het overwegen van beroep bij de Ondernemingskamer.

Wilt u na deze Checklist adviesrecht OR meer weten over het adviesrecht en de andere bevoegdheden van de OR volg dan de Basiscursus WOR of de Basiscursus personeelsvertegenwoordiging

Deze checklist komt uit ‘Het praktische checklistboek voor de OR’ van Wanne van den Bijllaardt en Marianne van der Pol

Adviesrecht als kernbevoegdheid? 

Het adviesrecht is een van de vier kernbevoegdheden van de OR, naast het instemmingsrecht, initiatiefrecht en het recht op informatie. Deze rechten zijn vastgelegd in de Wet op de Ondernemingsraden en vormen de basis voor medezeggenschap binnen organisaties. Een proactieve en goed geïnformeerde OR draagt bij aan een gezonde organisatiecultuur en bevordert het welzijn van de medewerkers.

Voor OR-leden is het cruciaal om op de hoogte te zijn van hun rechten en plichten. Scholing en training kunnen hierbij helpen. Er zijn diverse cursussen en workshops beschikbaar die specifiek gericht zijn op het versterken van de kennis en vaardigheden van OR-leden. Daarnaast biedt de Sociaal-Economische Raad (SER) uitgebreide informatie en ondersteuning op het gebied van medezeggenschap.

Het is ook belangrijk om te weten dat de OR recht heeft op faciliteiten en tijd voor overleg en scholing. De werkgever is verplicht om de OR in staat te stellen zijn werkzaamheden naar behoren uit te voeren, wat onder meer betekent dat OR-leden tijdens werktijd mogen vergaderen en recht hebben op scholingsverlof met behoud van loon.

Door actief gebruik te maken van het adviesrecht en de andere bevoegdheden, kan de OR een waardevolle bijdrage leveren aan de besluitvorming binnen de organisatie en de belangen van de werknemers effectief behartigen.